Geziye Ardahan Dernek Başkanı Ahmet Demirbaş'da eşlik etti. Toplam 15 kişiden oluşan gezi ekibinin ilk durağı Azerbaycan'ın Gence şehri oldu. Dünyanın en güzel kentlerinden biri olarak kabul edilen Gence'deki bir günlük konaklama ve gezi kısa adı ATHEM olan 'Türk Dili Halklarının Emektaşlık Merkezi' Başkan Yardımcısı İlgar İlkin'in heyeti karşılamasıyla başladı.
Otele yerleştikten sonra bölge işadamlarından ve İSTAD Gence Temsilcisi Ceyhun Sultan'ın heyet onuruna verdiği kahvaltıya geçildi. Gence çayı kenarında bulunan Şah Sofrası Lokantası'nda Azerbaycan'ın kendine has ekmeğiyle birlikte yine bölgenin çeşitli yiyeceklerinden oluşan sabah kahvaltısına katılan heyettekiler, ilk anların heyecanını dile getirerek, geziyi düzenleyen Sefer Karakoyunlu'ya ve ev sahibi Ceyhun Sultan'a teşekkür ettiler.
Kahvaltı sonrası zaman kaybetmeden yola çıkan heyet, Gence'nin ve Türk dünyasının Milli Şairi Nizami Gencevi'nin türbesini ziyaret etti. Heyet daha sonra Haydar Aliyev Müzesini ziyaret etti. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasında Aliyev'in devletler nezdindeki üstün başarısı ve Azerbaycan Cumhuriyet'inin nasıl badirelerden geçilerek kurulduğunu anlatım ve fotoğraflarla bilgilenen heyet, Dünyanın her köşesinden getirilen ağaçlarla donatılan ve yüzölçümüyle dünyanın sayılı parklarından biri olan Gence Şah Bağı Parkı'nda hem gezdi hem de dinlendi.
75 yıl sonra biten hasret Gence'den sonra Bakü'ye doğru yola çıkan heyetin ilk durağı Ağdaş Reyonu Hüsrov Köyü oldu. Heyette bulunan ve 6 yaşındayken Ermenilerin zulmünden kaçan ailesiyle birlikte Kars'a yerleşen ve bankacılık sektöründen emekli olan İhsan Özköseli'nin, 75 yıl önce geride bıraktıkları akrabalarını bulmak için Ağdaş Reyonu Hüsrov Köyü'ne gidildi.
Kısa bir soruşturmadan sonra amcasının kızını ve onun çocuklarını bulan Özköseli ve akrabalarının gözyaşları içinde birbirlerine sarılması ise duygulu anlara yol açtı. Heyetin bundan sonraki durağı ise Salyan Reyonu oldu.
Kür Nehri'nde kardeş dernek buluşması Azerbaycan'ın petrol kentlerinden biri olan Salyan'da kardeş dernek ATHEM'in Başkanı İlham İsmayılov ve heyeti tarafından karşılanan ekip, mükemmel ziyafetin yanı sıra Kür Nehri gezisi sürprizi ile de karşılaştı.
Salyan'ın ortasından geçen ve Ardahan'dan kalkan Kura Nehri'nin Salyan'da buluştuğu Kür'ün bölgeye kattığı değer gözle görünür nitelikte. Nehrinin kenarında onuruna verilen yemekten sonra heyet, uzun süre KÜR'de inceleme yaptı ve bilgi aldı.
Azerbaycanlıların ve diğer Türkdili Halklarının Emektaşlık Merkezi ATHEM ile İstanbul Türkiye Azerbaycan Derneği'nin 'Kardeş Dernek' olduğunu söyleyen Başkanlar, iki devlet bir millet olan Azerbaycan ile Türkiye'nin daha yakın ilişki içinde olması ve daha çok birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladılar.
Sivil toplum kuruluşlarının bu ve buna benzer karşılıklı gidiş-gelişler yapmasının ülkeler arası ilişkilere de çok önemli katkılar sunduğunu söyleyen dernek başkanları, bu ziyaretin çok önemli olduğunun altını çizdiler.
Guba'da 'Soykırım Mezarı'na ziyaret Guba'da ortaya çıkan ve 1918'lerde Ermeniler tarafından katledilen16.000 insanın gömüldüğü toplu mezarı da ziyaret eden gezi heyeti, burada gördüğü manzara karşısında adeta şoka uğradı. Ermenilerin katlettiği ve büyük bölümü Azerbaycan Türkü olan 16.000 insanın gömüldüğü toplu mezar alanındaki ziyarette duygusal anlar yaşandı.
Çoluk- çocuk, yaşlı-genç, kadın-erkek ve ırk gözetmeden buldukları herkesi öldürerek açtıkları büyük bir kuyuya dolduran Ermenilerin yarattığı bu vahşet ve soykırımı Avrupa'nın ve ABD'nin görmediği- duymadığı vurgulandı.
Bunun gibi çok sayıda soykırım toplu mezarının olduğunu ve çoğunun yerinin belli olmadığını söyleyen Azeri yetkililer, "Burası da tesadüfen bulundu. Hemen önünde bulunan top sahasının genişletme çalışması sırasında ortaya çıkan bu toplu mezarın görünen bölümünden daha fazlası toprak altındadır. Ermenilerin yine dünya kamuoyunu yanıltmak ve yaptıklarını inkâr etmemeleri için toprak altında bulunan binlerce insana ait kemiklerin ortaya çıkarılmama nedenini ise dünyanın bağımsız birimlerin gelip yerinde incelemesini ve Ermenilerin bize uyguladıkları soykırımı görmelerini sağlamak" dediler.
Tarihin hiçbir döneminde Türklerin Ermenilere soykırım yapmadıklarını kaydeden yetkililer, şu ifadeleri kullandı; "Ancak Ermeniler Ruslardan da aldıkları destekle her dönem acımadan insanları vahşice öldürmekten geri kalmadılar. Hatta öyle bir hale getirdiler ki bu gördükleriniz gibi çok sayıda soykırım mezarları bulundu ve daha da var. İşte Ermenilerin yaptıkları bu vahşeti tüm dünyanın artık bu görmesini bekliyoruz."
Şehitler unutulmadı
Kardeş Dernek olan İstanbul Türkiye Azerbaycan Derneği ile ATHEM'in ortaklaşa organize ettiği ve Azerbaycan'ın tarihi, kültürel mekânlarının yanı sıra 'Şehitler Hıyabanı' da ziyaret edildi.
Toplam 4 gün süren gezinin son günü Bakü'de bulunan Şehitler Hıyabanı'nın ziyareti oldu. Ermenilerin şehit ettiği Azerbaycan vatandaşlarının bulunduğu 'Şehitler Hıyabanı'nda aynı zamanda Azerbaycan'ın ünlü isimlerinin mezarları ve heykelleri de yer almaktadır.
Öte yandan, Türk Şehitliği de görkemli yapısıyla yerini almış durumda. Şehitliyi baştan sona gezen ve tamamına gül bırakan heyetimize Azerbaycan'ın resmi görevlileri de eşlik etti. Daha sonra kardeş dernek ATHEM tarafından gezi katılımcıları onuruna yemek verildi. Yemek sonrası ATHEM başkanı İlham İsmailov’a İSTAD tarafından TÜRK DÜNYASI ONUR PLAKETİ takdim edildi. ATHEM Tarafından tüm katılımcılar Teşekkür belgesi verildi, iki kardeş dernek ortak basın açıklaması yaptı.
