İllerde konuşulan birinci ve ikinci dil araştırmasına göre, Doğu Anadolu’da Kürtçe birinci dil olarak ağırlıktayken Ardahan’da bu durum farklı çıktı.
Türkiye’nin dil mirasına ışık tutan 1965 nüfus sayımı verileri yeniden gündeme gelince, bölge illerindeki demografik yapı ve dil çeşitliliği de merak konusu oldu. Yıllar öncesine ait bu resmi kayıtlar, Anadolu’nun kültürel zenginliğini ve hangi ilde hangi dilin "birinci ve ikinci dil olarak konuşulduğunu" çarpıcı bir şekilde ortaya koydu.
İşte Ardahan’dan Edirne’ye, Türkiye’nin 1960'lı yıllardaki dil haritası…
ARDAHAN DOĞU ANADOLU İLLERİNDEN FARKLI ÇIKTI
Verilere göre, Türkiye'nin büyük bir bölümünde birinci dil Türkçe iken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki pek çok ilde (Ağrı, Diyarbakır, Hakkâri, Mardin vb.) birinci dil olarak Kürtçe kaydedilmiş durumda.
Ancak Ardahan, Kars, Erzurum, Elâzığ ve Erzincan gibi illerde durum farklılık gösteriyor. Bu illerde birinci dil Türkçe olarak kayıtlara geçerken, en yaygın kullanılan ikinci dil Kürtçe olarak belirlendi.
GÜNEYDE ARAPÇA, KARADENİZ’DE LAZCA VE GÜRCÜCE
Türkiye’nin güney ve kuzey hattındaki dil haritası, göçler ve komşuluk ilişkileriyle şekillenmiş durumda. Hatay, Gaziantep, Kilis, Adana ve Mersin’de Arapça, Türkçeden sonra en çok konuşulan ikinci dil olarak listede yer alıyor.
Şanlıurfa’da ise Arapça ve Kürtçe iç içe geçmiş bir yapı sergiliyor. Karadeniz hattında ise Rize ve Artvin’de Lazca en güçlü ikinci dil konumundayken, komşumuz Artvin’in belirli bölgelerinde Gürcüce kullanımı da resmi verilere yansımış durumda.
Yorumlar
Kalan Karakter: